Sosyal Güvenlik Kurumu İstatistik Yıllığı 2025'e göre Türkiye'de aktif/pasif oranı 1,62 oldu. Yani prim ödeyen 1,62 aktif sigortalı, dosya bazında bir aylık veya gelir alan pasif sigortalıyı finanse ediyor. Toplam aktif sigortalı sayısı 26 milyon 328 bin 559, pasif dosya sayısı ise 16 milyon 204 bin 425. Memur ve kamu görevlisini kapsayan 4/1-c'de oran 1,55; bu kol, genel ortalamanın biraz altında kalıyor.
SGK Tablo 1.1'de aktif/pasif oranı, aktif sigortalı sayısının aylık veya gelir alan dosya sayısına bölünmesiyle hesaplanıyor. 2025'te kişi bazında pasif sigortalı 17 milyon 15 bin 688; bunların 12 milyon 254 bin 719'u yaşlılık aylığı alıyor. Ölüm aylığı dosyası 3 milyon 643 bin 99, malullük aylığı 126 bin 531, vazife malulü aylığı 16 bin 190. Bağımlı sayısı ise 33 milyon 881 bin 824 olarak kayda geçmiş.
Oranın seyri Tablo 1.5'te net görünüyor. 2022'de genel oran 2,01 ile son on yılın zirvesine çıkmıştı. 2023'te 1,66'ya, 2024'te 1,61'e geriledi; 2025'te 1,62 ile neredeyse yatay kaldı. Düşüşün ana kaynağı 4/1-a (işçi) kolu: Tablo 1.2'ye göre 4/a pasif dosya sayısı 2022 sonunda 8 milyon 359 bin 180 iken 2023'te 10 milyon 237 bin 35'e çıktı. Bir yılda yaklaşık 1 milyon 878 bin dosyalık artış, genel oranı iki yakına çekti. 2025'te 4/a aktif sigortalı 19 milyon 416 bin 389, aktif/pasif oranı 1,75.
Bağ-Kur'u kapsayan 4/1-b'de denge daha sıkı. Tablo 1.3'e göre 2025'te aktif sigortalı 3 milyon 236 bin 936, pasif dosya 2 milyon 757 bin 329, oran 1,17. Üç zorunlu kol arasında en düşük seviye burada. Tarım zorunlu sigortalılar da bu kolun içinde yer alıyor; 2025'te tarım zorunlu sayısı 656 bin 264 olarak listelenmiş.
Memur kolu (4/1-c) kamu okurunu doğrudan ilgilendiriyor. Tablo 1.4'e göre 2025 sonunda aktif sigortalı 3 milyon 675 bin 234 (zorunlu 3 milyon 674 bin 498, diğer 736). Pasif dosya 2 milyon 364 bin 774, kişi bazında 2 milyon 556 bin 291. Aktif/pasif oranı 1,55. Yaşlılık aylığı alan memur ve kamu görevlisi sayısı 1 milyon 679 bin 366; ölüm aylığı dosyası 641 bin 292, malullük 27 bin 926, vazife malulü 16 bin 190. Aynı yıllıktaki il kırılımı için Emekli Sandığı il dağılımı haberimize bakılabilir.
4/c aktif sayısı 2016'da 2 milyon 982 bin 548 iken 2025'te 3 milyon 675 bin 234'e yükseldi; on yıllık artış yaklaşık yüzde 23,2. Aynı dönemde kişi bazında pasif sigortalı yüzde 24,6 arttı. Oran 2016'da 1,56, 2021'de 1,45'e kadar geriledi; 2023'te aktif taraftaki sıçramayla 1,59'a çıktı, 2025'te yeniden 1,55'e indi. Toplam aktif içinde 4/c'nin payı yüzde 14,0; 4/a'nın payı yüzde 73,7. Özel sandıklarda aktif/pasif oranı ayrıca 1,28 olarak hesaplanmış.
Bu oran, çalışan ile aylık alan arasındaki sayısal dengeyi ölçer; maaş tutarını, seyyanen zammı veya enflasyon farkını vermez. Emekli aylığı kurgusuna ilişkin güncel başlıklar için yeni model taslağı ve emekli maaşı sayfası izlenebilir. Tüm rakamlar SGK İstatistik Yıllığı 2025 Bölüm 1'deki Tablo 1.1, 1.2, 1.3, 1.4 ve 1.5'ten alınmıştır; tahmin veya projeksiyon eklenmemiştir.
Kaynak: SGK İstatistik Yıllığı 2025, Bölüm 1 — Sigortalı ve İş Yeri İstatistikleri (Tablo 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5)
Foto: Ardemirel1 / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
RSS